Bilim İnsanları Mars’ın Dönme Hızındaki Artışın Arkasındaki Sırrı Ortaya Çıkardı!
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-FVB6lns7.webp)
Mars’ın içinden alınan kayıtlar, kızıl gezegenin dönüşünün en hassas ölçümlerini sağladı ve sonuçlar oldukça şaşırtıcı. Emekli InSight gezicisinden alınan verilere göre, Mars’ın dönüş hızı yılda yaklaşık 4 miliyay saniye artıyor. Bu oldukça küçük bir önlem olabilir – bir Mars gününün uzunluğunu yalnızca Mars yılı başına bir milisaniyenin kesri kadar kısaltır – ancak bu hızlanmanın nedeni şu anda belirsizdir.
Mars’ın içinden alınan kayıtlar, kızıl gezegenin dönüşünün şimdiye kadarki en hassas ölçümünü sağladı ve sonuçlar kafa karıştırıcı bir sürpriz.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-0-Mt47zvHt.jpg)
Artık kullanımdan kaldırılan InSight aracından alınan verilere göre, Mars’ın dönüşü her yıl yaklaşık 4 miliyay saniye hızlanıyor. Bu küçük önlem, bir Mars gününün uzunluğunu her Mars yılında bir milisaniyenin yalnızca bir kısmı kadar kısaltır, ancak bu ille de hızlı değildir.
Ancak bu bulgu, Mars’ı ve geçmişteki evrimini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-1-WBe7v73n.jpg)
İvmeyi açıklayan mevcut hipotezler, kutup buzullarında biriken malzeme gibi uzun vadeli eğilimler ve iç dinamiklerdir.
NASA’nın Jet Tahrik Laboratuvarı’ndan gezegen jeofizikçisi Bruce Banerdt, “Bu son ölçümü alabilmek gerçekten harika ve çok doğru” diyor.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-2-lLYpzNAL.jpg)
“Mars’a InSight gibi bir jeofizik istasyonu yerleştirme çabalarıyla uzun süredir ilgileniyorum ve bunun gibi sonuçlar, onlarca yıldır yapılan tüm çalışmalara değer.”
InSight’ın gücü tükendi ve Aralık 2022’de emekliye ayrıldı, ancak dört yıllık çalışması boyunca topladığı veriler bilim insanlarına üzerinde düşünecek çok şey verdi.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-3-kSrxLabE.jpg)
Sadece dört yıl gibi kısa bir süre içinde, Mars’ın iç kısmına ilişkin gözlemleri, gezegen anlayışımızda devrim yarattı. Sismik kayıtlar, Mars’ın yalnızca iç yapısını değil, aynı zamanda sıvı çekirdeğinin bileşimini ve devam eden jeodinamik aktiviteyi de ortaya çıkardı.
Bu ölçümler ne kadar aydınlatıcı olsa da, yeni çalışmadaki veriler sismik kayıtlardan değil, InSight’ın Dönme ve İç Yapı Deneyi veya RISE cihazları ile NASA’nın Dünyadaki Derin Uzay Ağı arasındaki radyo iletişiminden geldi.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-4-SIFO4hU4.jpg)
Dünya ve Mars hareket edip döndükçe, sinyaller ikisi arasında salındı ve bilim insanlarının, Mars’ın dönüşünü tam olarak ölçmelerine izin veren radyo dalgalarının frekansındaki ince değişiklikleri aramalarına izin verdi.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-5-bU7LWFFa.jpg)
Ekip, Mars’ın Dünya ile günlük 900 Insight etkileşimine dayalı olarak çok az ivme buldu.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-6-jPjx5gty.jpg)
Bunun, Mars’ın kütlesinin bir çeşit yeniden dağılımıyla ilgisi olabilir. Dünya’da bunun tersi oluyor: Uzun vadeli eğilimler, Dünya’nın dönüşünün, okyanusları çekerek Dünya’nın kütlesini yeniden dağıtan Ay’ın frenleme etkisi nedeniyle yavaşladığını gösteriyor.
Mars’ta okyanus yok, bu yüzden başka bir şey oluyor olmalı.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-7-BqYlRJRy.jpg)
Bilim adamlarının ivmenin en olası nedenini belirlemek için daha derin bir analiz yapması gerekecek. RISE verileri ayrıca ekibin, sıvı hareketinin neden olduğu nütasyon adı verilen bir yalpalamanın ölçümlerini sağlayarak, Mars çekirdeğinin ölçümlerini iyileştirmesini sağladı.
Sismik bilgilerden elde edilen ölçümler, Mars’ın çekirdeğinin 1.780 ila 1.830 kilometre arasındaki yarıçapın ortasında olduğunu göstermişti.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-8-Qv9POT4x.jpg)
Bu oldukça büyük bir yarıçap – 3.390 kilometrelik gezegen yarıçapının yarısından fazlası. Sismik analizler ayrıca çekirdek yoğunluğunun santimetreküp başına 6,2 ila 6,3 gram olduğunu göstermiştir.
RISE bilgisi, 1.835 kilometrelik bir çekirdek yarıçapı ve santimetreküp başına 5,9 ila 6,3 gramlık bir çekirdek yoğunluğu sağlayan bu ölçümlerle mükemmel bir uyum içindedir.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-9-H6VBLV32.jpg)
Ancak gezegenin dönüşü, bu yoğunluğun eşit dağılmadığını gösteriyor; çekirdekte, gelecekteki analizlerde de araştırılması gereken yoğunluk değişiklikleri vardır.
Belçika Kraliyet Gözlemevi’nden astronom Sebastien Le Maistre, “Bu tarihi bir deney” diyor.
![](https://susuz-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/bilim-insanlari-marsin-donme-hizindaki-artisin-arkasindaki-sirri-ortaya-cikardi-10-EKBGnLPW.gif)
Deney için hazırlanmak ve bu keşifleri öngörmek için çok zaman ve çaba harcadık. Ancak buna rağmen, yol boyunca hala şaşırdık – ve RISE’ın Mars hakkında açıklayacağı daha çok şey olduğu için her şey bitmedi.’